Friday, 10 lutego 2012 r. , ::  Strona główna    Mapa serwisu    Info    Kontakt     ::  
  :: Artykuły :: Ciekawostki :: Klucze :: Galeria zdjęć :: Sondy :: Linki :: Księga gości :: Forum :: Gadżety

Tu jesteś:  Strona główna >> Artykuły >> 6 nóg >> Ewolucja i systematyka >> Charakterystyki rzędów >>

 



ętki Ephemeroptera


Znanych jest 2000 gatunków w ramach tego rzędu, kilkadziesiąt występuje w Europie Środkowej, w Polsce ok. 120 gatunków.

Stanowią najprymitywniejszą żyjącą grupę owadów uskrzydlonych i wspólnie z ważkami są zaliczane do grupy staroskrzydłych (Paleoptera), która charakteryzuje się brakiem możliwości poziomego układania skrzydeł na grzbiecie.
Najstarsze kopalnej, są znane z górnego karbonu, większość współcześnie żyjących - z mezozoiku (jura, kreda). Od jury liczba gatunków zmniejsza się.

Postacie dorosłe średniej wielkości (długość 2-40 mm, samice są nieco większe od samców) o delikatnej budowa ciała.
Odwłok zakończony segmentowanymi, długimi filamentami pełniącymi podczas lotu rolę steru.
Okrywy ciała stosunkowo miękkie, słabo zesklerotyzowane.
Głowa z bardzo dużymi, czasami podzielonymi oczyma złożonymi, 3 przyoczkami i krótkimi, wieloczłonowymi, przypominającymi szczecinki czułkami, aparat gębowy gryzący jest silnie uwsteczniony.
Dwie pary trójkątnych skrzydeł, nierównej wielkości, w stanie spoczynku uniesione ku górze, o gęstym, siateczkowanym użytkowaniu, skrzydła drugiej pary bardzo małe, niekiedy zredukowane.
Nogi słabo wykształcone, u samca przednie nogi wydłużone, służą do przytrzymywania samicy podczas lotu godowego.
Odwłok 10-członowy, zakończony parzystymi wyrostkami rylcowymi i nicią środkową, która niekiedy zanika, wyrostki zwykle 2-3-krotnie dłuższe od całego ciała.

Postacie dojrzałe nie pobierają pokarmu, przewód pokarmowy stanowi narząd aerostatyczny: owady łykając powietrze napełniają nim jelito regulując w ten sposób podczas lotu swój ciężar właściwy.

Jętki przebywają prawie wyłącznie nad ciekami wodnymi, gdzie odbywają masowe loty godowe. Samce unoszą się wtedy nad brzegami zbiorników, latają w charakterystyczny, "skaczący" sposób. Samice siedzą wtedy wśród traw i zarośli. Trwająca zaledwie kilkanaście sekund kopulacja odbywa się w powietrzu. Samce giną po kopulacji, a samice natychmiast po złożeniu jaj do wody (zrzucają jaja do wody lub składają je po zanurzeniu w wodzie odwłoka, czasami jaja zostają przyklejone do podwodnych części roślin) - długość życia imago nie przekracza zwykle jednego dnia.

Jętki przechodzą przeobrażenie niezupełne (hemimetabolia). Prowadzące wodny tryb życia nimfy podobne są do postaci dojrzałych, lecz bezskrzydłe, posiadają dobrze rozwinięty gryzący aparat gębowy, silne nogi i różnej długości filamenty odwłokowe. Oddychają skrzelotchawicami. Są zwykle detrytusofagami, a bardzo rzadko drapieżcami.
Wśród larw wyróżnia się cztery typy: grzebiące, pełzające pływające i przyczepiające się do podłoża.

Cykl rozwojowy trwa od kilku tygodni do jednego roku, dorastająca nimfa linieje od 15 do 30 razy w ciągu życia. Owady opuszczają wodę jako uskrzydlone przedimago, które w ciągu 24 godzin linieje, przeobrażając się w postać dojrzałą.

Jętki dzieli się na 2 podrzedy i 23 rodziny. Zamieszkują wody nizinne i górskie - są bardzo istotnym składnikiem pokarmu ryb. Skład gatunkowy i struktura zespołów jętek stanowią istotne wskaźniki jakości wód, stosowane w bioindykacji środowiska przyrodniczego.


Jętki





























Zdjęcia nadesłał PMan


Skojarzone artykuły
Owady uskrzydlone (Pterygota) >>>
Systematyka >>>
---
./Redan
Utworzono: 2002-07-12, ostatnia modyfikacja: 2005-08-31, 32780 odsłon.



Poleć stronę
e-mail nadawcy:
e-mail adresata:




Wyszukiwanie
Szukana fraza:

Więcej >>>

Głosowanie
Czy planując wakacyjne wojaże bierzesz pod uwagę swoje zainteresowania owadami?

tak
nie
Top 10
Owady eusocjalne ...>>>
Jak hodować patyczaki? ...>>>
Anatomia ...>>>
Chrząszcze Coleoptera ...>>>
Owady chronione - rozporządzenie ...>>>
Morfologia ...>>>
Znaczenie owadów ...>>>
Układ systematyczny owadów - przykład 1 ...>>>
Turkuć podjadek Gryllotalpa gryllotalpa ...>>>
Trichopteron ...>>>


Lista artykułów:
Pokaż:

Wydruk
Wersja do druku





Powrót