Rząd obejmujący około 300 gatunków, z tego 25 europejskich.

Pasożyty zewnętrzne ssaków odżywiające się ich krwią. Długość ciała nie przekracza 6 mm, samice są większe. Koniec odwłoka samców zakończony jest stożkowato, samic natomiast posiada wycięcie w postaci litery "V". Ostatnia para nóg jest chwytna, pierwsze dwie są przystosowane do przesuwania się wzdłuż włosów. Masywne pazurki przyciskają włos żywiciela do goleni z siłą umożliwiającą utrzymanie obciążenia 2000 razy większe od ciężaru ciała owada.

Wszy są płaskie bezskrzydłe, ich oczy są uwstecznione. Napełnione krwią wytrzymują nacisk 1 kg.

Narządy gębowe są typu kłująco-ssącego, jednak wyróżniają się na tle innych rzędów. Ryjek wysuwa się z pochewki przed rozpoczęciem pobierania krwi, następuje zranienie skóry haczykami po czym do rany wsuwają się szczeciny ryjka. Wszystkie wydzielają do krwi żywiciela trzy wydzieliny gruczołów ślinowych zmniejszające jej krzepliwość. Pobieranie pokarmu trwa kilkanaście minut. Jaja, zwane gnidami, przyczepiają się do włosów żywiciela.

Rozwój z przeobrażeniem niezupełnym. Tryb życia larw nie odbiega od postaci dorosłych.