Mucha domowa (Musca domestica) to muchówka (Diptera) z rodziny muchowatych (Muscidae) żyje na Ziemii od 200 milionów lat, jest typowym synantropem, występuje tylko w środowisku związanym z człowiekiem.

Jest niewielka (samica jest większa od samca osiąga do 7,5 mm długości), na ciemnoszarym tułowiu widoczne są podłużne paski. Owłok barwy szarożółtej jest jaśniejszy na spodniej części. Nogi zakończone są pazurkami i przylgami. narzady gębowe ssąco-liżace z trąbka, narządem działającym jak pompa. Oczy złotoczerwonobrunatne zapewniają 360o pole widzenia.

Mucha lata stosunkowo wolno, ok. 8 km/h, uderza skrzydłami 33 razy/sek., tj. 30-krotnie szybciej od kolibra.

Mucha żyje ok. 4 tygodni, jednak w budynkach ludzkich może przezimować w stanie anabiozy. Nawet w tak sprzyjających warunkach przeżywa bardzo mała część populacji - jesienią muchy są dziesiątkowane przez grzybicę.

Dorosłe owady żywią się substancjami płynnymi, pokarmy twarde pobierają po rozpusczeniu śliną po wstepnym strawieniu (rozpusczeniu). Dziwięciodniowe owady osiągają dojrzałość płciową. Jaja (2,5 mm) składane są do nawozu, sczególnie chętnie do świńskiego. Samica może składać jaja nawet co 2-4 dni, jednorazowo ok. 100, w ciągu całego życia do 600-2000. W 1 kg świńskiego nawozu może rozwijać się 15000 larw. Po upływie 24 godzin wylęgają się larwy o charakterystycznym, z przodu stożkowo zwężonym kształcie. Larwy pobierają pokarm płynny. Szybkość rozwoju uzależniona jest od świeżości nawozu, trwa od kilku dni do dwóch miesięcy. W ciągu rozwoju larwy wydłużają sie z początkowych 2 mm do 12 trzykrotnie liniejąc. Po przepoczwarzeniu trwającym ok. 10 dni wylegają się dorosłe owady, po kilku minutach są gotowe do lotu. Codziennie przychodzi na świat populacja much liczniejsza od całej ludzkości. Każdego roku mucha posiada kilka generacji.

Ten stosunkowo nieduży owad jest znany wszystkim, kosmopolityczny, pierwotnie występujacy w umiarkowanej strefie klimatycznej w został zawleczony przez człowieka również na obszary tropikalne ( w 1780 roku na pokładzie okrętu kpt. Arthura Phillipa wraz z grupą skazańców i brytyjskimi owcami dotarł do Australii w pobliże dzisiejszego Sydney).

Owad ten ma olbrzymie znaczenie sanitarno-higieniczne: badania dowiodły, ze na powierzchni swego drobnego ciała mucha może przenieść do 6000000 (sześciu milionów), a w jelicie czterokrotnie więcej (prawie 30000000) mikroorganizmów - w tym powodujących tak groźne choroby jak dur brzuszny, paratyfus, dezynteria, cholera, gruźlicę, polio, czerwonke, salmonellozę - oraz stadia przetrwalnikowe pasożytów.