Za pomocą sieci podstępnie poluje na ślimaki i zjada je żywcem. Kto? Pewna drapieżna gąsienica, która zamieszkuje Hawaje - donoszą amerykańscy badacze w "Science"

Archipelag hawajski oddzielają od reszty świata ogromne połacie Oceanu Spokojnego. Na tym odizolowanym lądzie można spotkać unikalne gatunki, które prowadzą dziwny tryb życia i wykształciły niespotykane nigdzie indziej sposoby na przetrwanie. Odkryto tam już m.in. "latające" pająki, które łapią swoje ofiary w powietrzu, a także gąsienice... polujące z zasadzki na muszki owocowe.

Drapieżne gąsienice? Trudno je sobie wyobrazić, bo w naszym świecie te łagodne stworzenia odżywiają się głównie liśćmi. Na Hawajach jednak wszystko zdaje się możliwe. Teraz Daniel Rubinoff i William P. Haines z Uniwersytetu Havajskiego natrafili na jeszcze bardziej zdumiewający przypadek. Kiedy w poszukiwaniu ciekawych okazów motyli przeczesywali lasy mieszane, których resztki ostały się na wyspach, odkryli gąsienicę, która sposób polowania zapożyczyła od pająka, a żarłoczność od modliszki. Jej ofiarami są zaś ślimaki. Nigdy nie jada liści, nawet kiedy jest bardzo głodna. Znalezisko badacze opisują w dzisiejszym "Science".

Mała, ale waleczna

Gąsienica z gatunku Hyposmocoma molluscivora to małe, niespełna centymetrowe stworzenie. Żeby się chronić przed drapieżnikami, nosi na sobie maskujący pokrowiec zrobiony z tego, co znajdzie w okolicy: kory drzew, zeschłych liści, resztek porostów. Kiedy przyjdzie czas, żeby przeobrazić się w motyla, ten pokrowiec stanie się jej kokonem.

Na co dzień otulona w swój „sztywny śpiworek” gąsienica czeka i bacznie obserwuje otoczenie. Gdy wypatrzy w pobliżu ślimaka z rodzaju Tornatellides, przystępuje do śmiertelnej rozgrywki. Zbliża się do ofiary i gdy jest już blisko, zaczyna prząść nici podobne do pajęczych. Z pozoru wcale nie wygląda to na atak - ślimak nie spodziewa się, co mu grozi. Gąsienica jednak za pomocą nici niepostrzeżenie przykleja ślimaka do liścia, na którym miał pecha odpoczywać.

Ofiara jest już w potrzasku. Teraz czas na przekąskę. Gąsienica sprytnie wciska się między muszlę a brzeg liścia i zaczyna podgryzać ofiarę. Ślimak się broni, usiłuje wyjść z muszli, ale jest spychany na samo dno własnego domu, skąd już nie ma ucieczki.

Nadszedł najbardziej krwawy moment polowania. Gąsienica zjada ślimaka żywcem kawałek po kawałku. Pozostaje jedynie pusta muszelka, która zazwyczaj jest doczepiana do pokrowca gąsienicy i prawdopodobnie służy jej jako kamuflaż. Hawajscy badacze byli świadkami 18 identycznych ataków w wykonaniu 10 gąsienic Hyposmocoma. Ślimaki Tornatellides są najwyraźniej przysmakiem gąsienic, ponieważ uczeni zawsze je znajdowali w ich pobliżu.

Hawajski fenomen

Drapieżne gąsienice to ogromna rzadkość w przyrodzie, spośród 160 tysięcy larw znanych gatunków motyli tylko nieco ponad promil jada mięso. - Ale gąsienica polująca na ślimaki to odkrycie zdumiewające i bardzo ciekawe - komentuje dr Marcin Sielezniew z Katedry Entomologii Stosowanej na SGGW, który od lat z pasją obserwuje owady. - Jeśli już gąsienice przerzucą się na mięso, to zazwyczaj pożerają swych owadzich pobratymców. Często ofiarami padają larwy mrówek. Ale mięczaki? To jedyny taki przypadek znany na świecie - dodaje Sielezniew.

Gąsienice i lądowe ślimaki wspólnie mieszkają na wszystkich kontynentach, ale nigdzie prócz Hawajów nie są dla siebie wrogami. Pięć wysp hawajskich, które wyłoniły się z oceanu kilka milionów lat temu, to jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie można zaobserwować tego typu eksperymenty i boczne ścieżki ewolucji. I choć od lat pielgrzymują tam uczeni zajmujący się biologią zwierząt i roślin, to wciąż wyspy skrywają wiele nieodkrytych dziwów przyrody.

Źródło: Margit Kossobudzka, Gazeta.pl