W najnowszym numerze Proceedings of the National Academy of Sciences wyjaśniono, dlaczego mrówki-robotnice nie znoszą jaj.

W mrowisku role są zawsze podzielone: wojownicy bronią mrówczego domu, robotnice go rozbudowują i zdobywaja pożywienie, a królowa znosi jaja. To, że jaja znosi tylko królowa, a nie inne mrówki, wydaje się korzystne dla mrowiska. Przecież, gdyby wszystkie mrówki, które są samicami, chciały sie rozmnażać, to pewnie cała rodzina owadów umarłaby z głodu. Dotychczas nie wiedziano jednak, w jaki sposób królowa egzekwuje swoje wyłączne prawo do reprodukcji.

Odpowiedzi na to pytanie dostarczyli badacze z uniwersytetu w Würzburgu (Niemcy). Z ich badań wynika, że język, w którym królowa zakazuje rozmnażania jest, jak zwykle u mrówek, językiem chemicznym. Królowa pokrywa swe jaja specjalnymi zapachowymi substancjami (feromonami). Feromony te każą robotnicom dbać o właśnie te jaja, a zarazem niszczyć wszystkie inne. Potwierdzają to eksperymenty. W mrówczych gniazdach, z których sztucznie usuwano jaja królowej, robotnice zaczynały znosić własne jaja, z których wykluwały się larwy, a potem dorosłe owady. Natomiast w koloniach pozbawionych królowej, do których jednak dodawano trochę złożonych przez nią jaj, robotnice natychmiast zabierały się za niszczenie jaj składanych przez inne robotnice.

Uczeni zbadali feromonową substancję, która broni złożone przez królową jaja, i każe niszczyć inne. Okazało się, że jest to pewna specyficzna dla mrówczych królowych mieszanina węglowodorów.