Rolnictwo nie jest wynalazkiem człowieka. Mało tego - stażem w uprawie roli nie dorastamy nawet do pięt... mrówkom. Dzieje udomowienia roślin przez człowieka można liczyć w dziesiątkach tysięcy lat. Tymczasem wyniki badań ogłoszonych w ostatnim "Science" dowodzą, że mrówki uprawiają pożyteczne dla nich grzyby od ok. 50 milionów lat.

Tak daleko w przeszłość udało się sięgnąć dzięki metodom biologii molekularnej. Analiza DNA mrówek i uprawianych przez nie w mrowiskach grzybów wykazała, że ich ścisłe zależności zaczęły się prawdopodobnie ponad 50 mln lat temu. I zapewne także wtedy rozpoczęły się kłopoty owadzich rolników ze szkodnikami w ich "ogródku". Najnowsze badania dowodzą bowiem, że pasożytnicza pleśń z rodzaju Escovopsis towarzyszy przez mrówki grzybom od samego początku. Przez 50 mln lat wspólnej ewolucji doszło do powstania niezwykle ścisłych zależności między tymi organizmami. Escovopsis nie występuje w naturze nigdzie, poza uprawami mrówek. Zaś owady i pasożytniczą pleśń związał niekończący się "wyścig zbrojeń", w którym ewolucja podsuwa mrówkom kolejne techniki walki z pleśnią, zaś pleśni - metody przełamywania tej obrony.

Jedną z owadzich broni jest współpraca z kolejnym uczestnikiem tej biologicznej układanki. Chodzi o bakterie, które mrówki pielęgnują na powierzchni swojego ciała. Te mikroby wytwarzają antybiotyk, który skutecznie hamuje rozrastanie się pasożytniczej pleśni.