Jeśli sięgniecie Państwo pamięcią do szkolnej biologii, to z pewnością przypomnicie sobie, że owady nie mają płuc. Ich ciała zaopatruje w tlen system tchawek - rurek rozgałęziających się wewnątrz ciała. Metoda mało wydajna, opierająca się niemal wyłącznie na dyfuzji gazów. Nieznacznym jej wspomaganiem mogłyby być co najwyżej drobne ruchy ciała, w ograniczonym zakresie pompujące do wnętrza organizmu świeże powietrze, a usuwające zużyte. Mała efektywność takiego rozwiązania miałaby być jedną z przyczyn ograniczających rozmiary owadów.

Zapewne kolejne pokolenia uczniów przyswajałyby sobie te prawdy, gdyby nie osiągnięcie uczonych, którym przewodził Mark Westneat z Chicago. W dzisiejszym "Science" ogłosili oni pracę, w której dzięki niezwykle silnemu promieniowaniu rentgenowskiemu zajrzeli do wnętrza żyjącego owada. Źródłem promieni X był cyklotron - koliste urządzenie-budowla o obwodzie blisko kilometra. Rozpędza się w nim elektrony niemal do prędkości światła. Powstaje przy tym promieniowanie rentgenowskie prawie miliard razy silniejsze, niż znane z aparatów w przychodniach. Ponadto, dzięki zastosowaniu dodatkowych urządzeń, krawędzie poszczególnych części badanego obiektu są na obrazie niezwykle wyraźne.
Przy użyciu takiego super-rentgena zrobiono serię filmów, prześwietlając kilka żywych owadów różnych gatunków (m.in. mrówkę, kornika, motyle czy muchę końską).

Okazało się, że tchawki w ich głowie i tułowiu rytmicznie się kurczą! Mniej więcej raz na sekundę aktywnie wymieniają ok. 50% swojej objętości. To rezultat zbliżony do osiągów płuc człowieka po lekkim wysiłku. Uczeni podejrzewają, że ta zdolność mogła w przeszłości przyczynić się do opanowania przez owady środowiska lądowego i nabycia przez nie zdolności do aktywnego lotu.

Potężne narzędzie badawcze, jakim jest rentgen cyklotronowy daje badaczom ogromne możliwości. Zespół Westneata prowadzi już analizy ruchu wieloczłonowego aparatu gębowego owadów "w akcji". Dwanaście spośród jego elementów było dotąd niedostępnych ludzkiemu oku. Ale badania przy użyciu nowego sprzętu nie muszą ograniczać się do owadów. Podglądając funkcjonowanie np. elementów układu krwionośnego ssaków można wiele dowiedzieć się o mechanizmach chorób krążenia trapiących człowieka.