Monarch Danaus plexippus jest przedstawicielem rodziny Danaidae, należące do tej rodziny motyle zamieszkują głównie strefy sub(-) i tropikalne. Omijane są przez gady i ptaki, ponieważ wydzielają trującą, piekącą ciecz. Ich wygląd jest naśladowany przez wiele innych gatunków.
Gąsienice Danaidae żerują głównie na roślinach trojeściowatych (Asclepiadaceae).

Motyle monarcha osiągają rozpiętość skrzydeł 85 mm, ważą ok. 0,5 g. Skrzydła są miodowożółte z ciemnobrązowym użyłkowaniem oraz białymi kropkami oraz ciemniejszym obramowaniem. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego.

Żerujące na trujących, zawierających glikozydy nasercowe, roślinach z rodzaju Asclepias (na zdjęciu) a gąsienice magazynują toksyny we własnym ciele. Posiadają one czarne, żółte i kremowe paski oraz dwa wyrostki tuż za głową, zobacz: Trojeść >>>






Monarcha jest interesującym gatunkiem ze względu na podejmowane coroczne, podobnie jak czynią to ptaki, długie migracje w kierunku południkowym. Pomimo badań nie udało się jeszcze definitywnie poznać cyklu życiowego tego motyla.

W sierpniu motyle wyruszają kilkutysięcznymi chmarami z północy na południe pokonując kilka tysięcy kilometrów dzielące Kanadę od Meksyku, jest to zjawisko wyjątkowe w świecie owadów. W latach 50. XIX w. obserwowano je na Hawajach. Dość regularnie zdarza się, że jest obserwowany na Wyspach Karaibskich a nawet w zachodniej Europie (nie ustalono jednak z całkowitą pewnością, czy motyle dotarły tam o własnych siłach, czy zostały zawleczone).



Najnowsze badania dowodzą, że stada przemieszczają się wyłącznie za dnia, po drodze zaopatrując się w pożywienie. Latają stosunkowo nisko, z prędkością 30-40 km/h pokonując przy tym do 15 kilometrów. Nocują na drzewach.
W drodze powrotnej z południa na północ, na którą wyruszają z początkiem marca pokonują w ciągu dnia nawet 130 km, jednak w tym czasie nie pobierają pokarmu, lecą wtedy pojedynczo lub małymi grupami na większych wysokościach.

Na temat cyklu życiowego istnieją co najmniej dwie hipotezy:

1. Pierwsza mówi, że w wędrówce bierze udział od trzech do pięciu pokoleń następujących po sobie. Wyruszające, dojrzałe pokolenie rozmnaża się w czasie podróży, po czym ginie, a dalszą drogę pokonuje potomstwo... Powracają zaś motyle, które przezimowały.
2. Druga zakłada - podobnie jak u innych gatunków, np. rusałki osetnika (Cynthia cardui) - istnienie dorosłych, aczkolwiek niedojrzałych płciowo pokoleń migracyjnych. Pokolenie to nie przystępuje jesienią do rozrodu, - wytwarzanie komórek rozrodczych następuje dopiero wiosną - zaoszczędzona w ten sposób energia zostaje spożytkowana na pokonanie trudów podróży.

Motyle zimują w lasach na wysokości 3 tys. m n.p.m. Temperatura wynosi tu 6-7 oC. Oblepiają całe połacie drzewostanów dochodzące nawet do kilku hektarów. Pod ich ciężarem łamią się nawet gałęzie.

Największe skupiska - wschodniej populacji - znajdują się w Meksyku w stanie Michoacan, zimuje tu 180 mln osobników. Istnieje tu kilka tzw. sanktuariów (rezerwatów) zajmujących się ochrona zimowisk i samych motyli. Do największych należą El Cacique, El Rosario oraz El Llano del Toro. Opieką otacza je Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody IUCN. Największym zagrożeniem jest wycinanie lasów.

Populacja zachodnia zimuje w Kalifornii, wzdłuż wybrzeża Pacyfiku, od L.A. do Monterey.
Niezrozumiałe jest dlaczego nie wędrują południowoamerykańskie monarchy, podczas gdy czynią to motyle żyjące w Australii (monarcha został tu introdukowany z Ameryki), jakie czynniki blokują rozmnażanie na południu, jak motyle odnajdują drogę i same zimowiska.
Zagadnienia te próbuje rozwikłać wielu naukowców, zorganizowano też programy badawcze, np. Monarch Watch prowadzony przez University of Kansas. Zobacz także: Rozpracowano system nawigacyjny motyli >>> w dziale Doniesienia.



Zaangażowanych W MW jest wiele tysięcy osób, chwytają one i znakują motyle, oznaczając miejsce i czas. Spośród 90 tysięcy schwytanych osobników oznakowanych było tylko 137.

Monarcha jako jedyny gatunek owada jest objęty Konwencją o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt.

Motyle

Gąsienice

Od jaja do motyla

--
Zdjęcia pochodzą ze strony MonarchWatch.